Network School

Network School (NS) ialah sebuah program komuniti dan pendidikan berasaskan konsep Network State yang beroperasi di Forest City, Johor, Malaysia. Program ini dilancarkan oleh usahawan teknologi Amerika Syarikat, Balaji Srinivasan, pada September 2024 sebagai prototaip awal ("v1") bagi gagasan Network State yang beliau kemukakan dalam bukunya, The Network State. Pada 2025–2026, program ini mendapat perhatian meluas apabila timbul dakwaan bahawa warganegara Israel telah menyertainya menggunakan pasport negara kedua — sebuah isu yang sensitif memandangkan Malaysia tidak mengiktiraf Israel dan melarang kemasukan warganegaranya. Susulan siasatan kerajaan, lesen perniagaan entiti berkenaan dibatalkan oleh Majlis Bandaraya Iskandar Puteri (MBIP).

Latar belakang

Konsep Network State

Network State ialah istilah yang dicipta oleh Balaji Srinivasan, bekas Ketua Pegawai Teknologi (CTO) Coinbase dan bekas Rakan Kongsi Umum firma modal teroka Andreessen Horowitz (a16z). Gagasan ini menghuraikan proses pembentukan sebuah masyarakat baharu secara berperingkat: bermula dengan komuniti digital, berkembang menjadi startup society, kemudian network union, seterusnya pengumpulan dana bagi membina nod fizikal dalam sebuah network archipelago, dan akhirnya usaha mendapatkan pengiktirafan diplomatik sebagai sebuah network state yang berdaulat.

Srinivasan menggambarkan pendekatan ini sebagai "Tech Zionism" — istilah beliau sendiri untuk proses pembentukan bangsa yang bermula secara dalam talian sebelum berkumpul secara fizikal di sesuatu wilayah, yang beliau sifatkan sebagai "reverse diaspora". Beliau turut menyamakan model ini dengan penubuhan Negara Israel, dan menyebut Theodor Herzl sebagai "bapa spiritual Negara Israel" dalam perbandingan tersebut, di samping tokoh-tokoh lain seperti Abraham, Jesus, Satoshi Nakamoto, George Washington dan Lee Kuan Yew.

Penubuhan di Forest City

Network School dilancarkan di Forest City, Johor pada 23 September 2024, dengan kohort pertama seramai 128 peserta menjalani program selama 90 hari. Projek ini diperkenalkan sebagai percubaan awal bagi menguji model startup society dalam persekitaran fizikal sebenar.

Kontroversi

Selepas hampir dua tahun beroperasi, Network School mendapat liputan media sosial yang meluas berikutan dakwaan bahawa warganegara Israel turut menyertai program tersebut menggunakan pasport negara kedua. Perkara ini menimbulkan kebimbangan kerana Malaysia tidak mengiktiraf Israel dan mengenakan sekatan kemasukan terhadap warganegaranya.

Perdana Menteri Anwar Ibrahim menegaskan bahawa mana-mana warganegara Israel yang dikesan berada di Malaysia akan dihantar pulang serta-merta. Kerajaan turut menjalankan siasatan melalui Kementerian Dalam Negeri (KDN), Jabatan Imigresen Malaysia dan Polis Diraja Malaysia (PDRM), manakala MBIP membatalkan lesen perniagaan entiti Network School.

Srinivasan menafikan dakwaan penglibatan warganegara Israel dalam program tersebut. Walau bagaimanapun, dalam temu bual dengan media antarabangsa, seorang peserta Network School mengesahkan memiliki pasport kembar Amerika Syarikat dan Israel. Selepas penutupan operasi, Srinivasan meminta pertemuan dengan Perdana Menteri untuk membincangkan cadangan Memorandum Persefahaman (MoU).

Rangkaian dan pertalian

Network School dan gagasan Network State secara lebih luas berkait dengan sebuah rangkaian usahawan, pelabur dan organisasi yang berpusat di Silicon Valley.

Peter Thiel dan Palantir

Peter Thiel, pengasas bersama PayPal, Palantir dan Founders Fund, dikaitkan dengan pemikiran bahawa negara bangsa tradisional semakin lemah apabila teknologi dan modal dikuasai oleh aktor bukan negara — pemikiran yang sebahagiannya berakar daripada buku The Sovereign Individual (James Dale Davidson dan Lord William Rees-Mogg), yang menerima kata pengantar baharu daripada Thiel dalam edisi 2020. Palantir turut menerbitkan manifesto The Technological Republic yang berhujah sektor teknologi perlu memainkan peranan lebih besar dalam bidang pertahanan.

Palantir mempunyai hubungan strategik rasmi dengan Kementerian Pertahanan Israel yang dimeterai pada Januari 2024, memiliki entiti berdaftar Palantir Engineering Israel Ltd. serta pejabat di Tel Aviv sejak 2015. Platform kecerdasan buatannya, Artificial Intelligence Platform (AIP), dilaporkan digunakan dalam operasi ketenteraan Israel di Gaza. Menurut platform pemantauan OpenIntel, Palantir turut merekrut bekas anggota Unit 8200 (unit perisikan siber elit Israel) dan mencatatkan skor 871/1000 (Tier A – Extreme) dalam indeks BDS-1000 organisasi tersebut.

Patri Friedman, Pronomos Capital dan Startup Societies Foundation

Patri Friedman, cucu ekonomis Milton Friedman, mengasaskan The Seasteading Institute pada 2008 dengan pembiayaan awal daripada Thiel Foundation. Beliau kemudian menubuhkan Startup Societies Foundation (2015) bersama Joseph McKinney, serta Institute for Decentralized Governance. Pada Disember 2019, Friedman melancarkan Pronomos Capital, sebuah dana modal teroka bernilai AS$10 juta dengan sokongan Thiel, yang membiayai pelbagai projek startup city termasuk Prospera (Honduras), Itana dan Talent City (Nigeria), Afropolitan, serta Praxis.

Balaji Srinivasan disenaraikan sebagai penasihat kepada Pronomos Capital dan Startup Societies Foundation, sama seperti Naval Ravikant, pengasas AngelList, yang turut menjadi pendana kepada Balaji Fund — dana yang membiayai beberapa syarikat pemula berkaitan peserta Network School. Founders Fund pimpinan Thiel juga merupakan pelabur awal Counsyl, syarikat yang pernah diasas bersama oleh Srinivasan.

Implikasi yang dibangkitkan

Beberapa penganalisis dan pemerhati dasar telah mengaitkan kewujudan Network School dengan beberapa isu yang lebih luas:

Normalisasi hubungan dengan Israel. Sesetengah pemerhati berhujah rangkaian teknologi dan pelaburan seumpama ini boleh berfungsi seperti "diplomasi inovasi" — pendekatan yang digunakan organisasi seperti Start-Up Nation Central (SNC) dan European Leadership Network (ELNET) untuk membina hubungan tidak rasmi dengan Israel melalui ekosistem teknologi, sebelum sebarang hubungan diplomatik formal wujud. Perbandingan turut dibuat dengan hubungan Emiriah Arab Bersatu–Israel sebelum Perjanjian Abraham 2020, apabila UAE dilaporkan telah memperoleh teknologi pengawasan Israel (termasuk Pegasus) sejak 2013 sebelum hubungan diplomatik rasmi terjalin.

Sejarah hubungan teknologi Malaysia–Israel. Pada 2018, kerajaan Malaysia didakwa menandatangani perjanjian bernilai AS$1.5 juta dengan Senpai Technologies Ltd. (Israel) di bawah nama kod "Project Magnum", didakwa melalui syarikat proksi Kohai Corp. Ltd. yang berpangkalan di Cyprus. Pada 2021, The Citizen Lab turut mendakwa kerajaan Malaysia merupakan pelanggan NSO Group, pembangun perisian pengintip Pegasus.

Kedaulatan dan keselamatan. Dakwaan penggunaan pasport kedua oleh peserta warganegara Israel menimbulkan persoalan mengenai keberkesanan kawalan imigresen Malaysia. Sesetengah pemerhati turut membangkitkan persoalan lebih luas tentang sejauh mana komuniti berasaskan Network State — yang mempunyai jaringan modal, teknologi dan sosial antarabangsa tersendiri — berpotensi beroperasi secara autonomi daripada bidang kuasa negara tuan rumah.

Pelaburan dan ekonomi. Susulan siasatan kerajaan, Srinivasan mengumumkan menerusi platform X bahawa rancangan pengembangan Network School bernilai RM500 juta ditangguhkan, sambil memberi amaran Malaysia berisiko kehilangan akses kepada rangkaian pelaburan teknologinya. Setakat laporan-laporan awam, tiada syarikat teknologi lain dalam rangkaian tersebut dilaporkan menarik diri daripada pelaburan di Malaysia.

Lihat juga

• Balaji Srinivasan
• Peter Thiel
• Palantir Technologies
• Forest City, Johor
• Perjanjian Abraham